Reçetesiz Yaşam
Genel

Elektronik Sigara Dosyası

Elektronik Sigara veya türevlerinin, normal sigaraya göre daha zararsız olduğu düşünülür. Peki Gerçekten öyle mi? Tamamen zararsız bir alternatif mi?

Fotoğraf: Ivandrei Pretorius

Elektronik sigara ilk defa 2003 yılında Çin’de piyasaya sürüldü. Geçen yıllarda elektronik sigara kullanımı, özellikle gençler arasında hayli yaygınlaşmış durumda. İlk zamanlarda piyasaya sürülüş amacı sigarayı bırakmaya yardım etmek olan elektronik sigaralar, günümüzde bir miktar amacından sapmış diyebiliriz. Artık sosyal medyada da muhtemelen denk geldiğiniz üzere, ağızdan duman çıkartan ve zararsız olduğu düşünülen bir cihaz konumunda.

Elektronik sigara, kullanıcıları arasında zararsız olduğu düşünülse de son yapılan araştırmalar durumun hiç de öyle olmadığını gösterdi. Bu zamana kadar sigaranın zararsız alternatifi ve sadece su buharı salınan bir cihaz olarak nam saldı. Fakat son yapılan araştırmalarda beyin gelişimini olumsuz etkileyebileceği, akciğerlere hasar verebildiği, yüksek tansiyona sebep olma ihtimalinin bulunduğu ve bağımlılığa sebep olduğu tespit edilmiştir.

Amerika Birleşik Devletleri’nde FDA (U.S. Food and Drugs Administration) tarafından elektronik sigaraya karşı önlemler sıkılaştırılmaya başlandı. Özellikle üretim, paketleme, etiketleme, ithalat ve reklam gibi konularda sıkı düzenlemelere gidildi. 2018 yılında ise elektronik sigaraların (Juul gibi ürünler dahil) satışıyla ilgili yeni bir plan açıklandı. Bu plana göre elektronik sigaralar, tıpkı normal tütün ürünleri gibi 18 yaş altındakilere satılamıyor. Ayrıca paketlerinde sigaralardaki gibi sağlık uyarıları da bulunmak zorunda.

FDA tarafından yakın zamanda istatistiksel bir veri açıklandı. Buna göre Amerika’da 2017’den 2018’e kadar Lise çağındaki gençler arasında E-Sigara kullanımı %77 oranında arttı. İşin kötü tarafı ortaokul seviyesindeki çocuklar arasında da kullanımı oldukça yaygın. Ortaokul çağındaki çocuklar için artış oranı ise %50. Gençler arasında kullanımın bu denli artması neticesinde kısıtlamaların daha da artacağı öngörülüyor. Ülkemizde Elektronik sigaraların kullanımı ise resmi olarak yasak. Fakat kullanımı illegal yollardan gittikçe yaygınlaşıyor.

Fotoğraf: Isabella Mendes

Peki elektronik sigara normal sigara içenleri düşündüğümüzde gerçekten daha mı az zararlı? Ya da sigarayı bırakmaya yardımcı bir alet mi?

Elektronik sigarayı kullananlar arasında, sigaradan daha az zararlı olduğu düşüncesi yaygın. Fakat bu konuda emin olmak yanlış. Çünkü tütün mamullerine oranla çok yeni bir ürün. Dolayısıyla uzun dönem kullanımında sağlığımız üzerine ne gibi etkileri olacağını kestirmek zor. Bu açıdan bakınca elektronik sigara kullanımı rus ruleti oynamaya benziyor. Ayrıca bir sigara bırakma yöntemi olarak görmekte yanlış. Çünkü elektronik sigaralar da bağımlılık yapabiliyor. Son dönemde elektronik sigara üzerine yapılan araştırmalardan çıkan sonuçlara göre, E-Sigara tüketiminin bazı muhtemel sağlık problemlerine yol açabileceği öngörülüyor. Şimdi bu konuları sıralayalım.

1.Gençler Arasında E-Sigara Tüketiminin Yaygınlaşması

2016 yılında, Elektronik sigaraların 18 yaş altındaki çocuklara satışı Amerika’da yasaklandı. Buna rağmen ABD, gençler arasında e-sigara kullanımın yaygınlaşmasının tam olarak önüne geçemedi. Ne yazık ki ülkemizde de resmi bir veri olmasa bile e-sigara kullanımının yaygınlaştığı gözle görülür bir gerçek. Üstelik ülkemizde satışı yasak olmasına rağmen dükkanlarda ve internette bu ürünlerin bulunması son derece basit.

Peki burada risk ne? Az önce de söylediğimiz gibi elektronik sigaraların uzun dönem kullanımda zararı henüz bilinmiyor. Fakat ilerleyen dönemde sebep olması muhtemel hastalıklar tek tek çıkmaya başlayınca belki de geri dönüşü olmayacak. Ayrıca ilk başta E-Sigara masum gelebilir. Fakat küçük yaşta elektronik sigara içmeye başlayan bir genç, ilerleyen yıllarda muhtemelen sigaraya da başlayacaktır. Dolayısıyla tütün mamülleri gibi zararları apaçık olan bir alışkanlığa giriş kapısı oluyor bu ürünler.

2. Kardiyovasküler Sistem

Elektronik sigaraların likitlerinin büyük bir çoğunluğunda nikotin bulunur. Nikotin, nabzı ve kan basıncını artıran uyarıcı bir maddedir. Aynı zamanda kalp sağlığını etkileyen risk faktörlerindendir. Tüm bunlara karşın bazı sağlık otoritelerine göre, elektronik sigara yoluyla alınan nikotinin kalp krizi riskini artırmamakta.

2017 yılında yapılan bir araştırmaya göre, elektronik sigara kullanımı, arterleri %30 oranında daraltarak, kan damarlarının esneklik kabiliyetini kaybetmesine neden olabilmekte. Buna ek olarak vücudumuzda hayati öneme sahip olan aort atardamarının sertleşmesine sebebiyet verebilmektedir. Yeri gelmişken hatırlatmakta fayda var. Aort sertleşmesi, meydana gelebilecek kardiyovasküler sistemi hastalıklarının ön habercisi kabul edilir.

Ağustos 2019’da yapılan ve Radiology’de yayınlanan araştırmada ise çok çarpıcı sonuçlar elde edildi. Elektronik sigara buharını sadece bir defa bile içinize çekerseniz, kardiyovasküler sistem fonksiyonunda değişiklikler meydana getirebiliyor. Üstelik likitiniz nikotin içermese bile… Araştırmaya göre sağlıklı bir insanın elektronik sigara kullandığında, ana damarlarındaki kan akışında ani değişiklikler meydana gelebiliyor.

Mayıs 2019’da yapılan farklı bir araştırmada ise, elektronik sigara likit aromalarının toksik etkileri gözlemlenmiştir.

Bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç var. Son zamanlarda, elektronik sigaranın kalp ve damar rahatsızlıkları üzerine etkilerini inceleyen araştırmalar artsa da, henüz net veriler yok. Fakat bilim insanları, elektronik sigaranın kardiyovasküler sistem üzerindeki olumsuz etkilerini kanıtlamaya çok yakın diyebiliriz.

3. DNA Hasarı

DNA

Minnesota Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmaya göre, elektronik sigara kullanımı ağız içi hücrelerinde DNA hasarına sebebiyet verebilmektedir. Yapılan deneyde, 5 kişi 15 dakika boyunca elektronik sigara kullandılar. Kullanım öncesi ve sonrası tükürük örnekleri incelendi. Elektronik sigara kullanımından sonra incelenen tükürük örneklerinde formaldehit, akrolein ve metilglioksal gibi DNA hasarına sebebiyet verebilecek bileşenler tespit edildi. Sonuçta elektronik sigara kullanan 5 kişiden 4’ünde DNA hasarı belirlendi. Araştırmacılara göre bu durum, kansere doğru evrilme riski gösteriyor.

4.Solunum & Akciğer Hasarı

Özellikle son dönemde gençler arasında yaygınlaşan elektronik sigaranın tercih sebeplerinden biri de içerdiği aromalar. Her ne kadar nikotin içermese bile; tatlı ve baskın tatlara sahip likitlerin kullanımı son derece yaygın. Ne yazık ki bu tatlandırıcılarla birleşen likitler zararlı kimyasallara dönüşmektedir.

Likit üreticileri farklı lezzetler elde etmek için asetoil ve diasetil gibi kimyasallar kullanmaktadırlar. Araştırmalar bu kimyasalların özellikle solunum sistemini kötü etkilediğini göstermiştir. Bu bileşenler solunum yolu hastalıkları ve akciğer hasarına sebep olabilmektedir.

Amerikan Fizyoloji Derneği (APS) tarafından yayınlanan 2018 tarihli bir rapora göre, bu kimyasal bileşenlerin akciğerlere yapışma, iltihaplanma ve akciğerleri enfeksiyona karşı savunmasız bırakma gibi problemlere sebep olabileceği öngörülmektedir.

5.Doğurganlık Üzerine Olumsuz Etkiler

Fotoğraf: Pixabay

Son yapılan araştırmalara kadar, elektronik sigaralar normal tütünün zararsız bir alternatifi olarak görülüyordu. Hatta hamile sigara tiryakileri tarafından kullanılıyordu. Fakat 2019 yılında Journal of the Endocrine Society tarafından bir araştırma yayınlandı. Yapılan araştırmada fareler kullanıldı. Fareler üzerinde yapılan araştırmada elektronik sigaranın doğurganlık ve hamilelik sonuçları üzerinde olumsuz etkileri tespit edildi. Sonuç olarak elektronik sigara kullanımının hamilelikte de son derece zararlı olabileceği görüldü.

Aynı araştırmada, dişi farelerin e-sigara buharlarına maruz kaldıktan sonra, embriyo implantasyonunda azalma ve hamileliğin başlangıcında önemli bir gecikme yaşadığı tespit edildi. Ayrıca elektronik sigara buharına maruz bırakılan yavru farelerde gelişim bozuklukları tespit edildi.

Toparlayacak olursak elektronik sigaranın tamamen zararsız bir sigara alternatifi olduğunu düşünmek henüz çok erken. Araştırmaların sayısı arttıkça tespit edilecek zararlarda da artış olacağına kesin gözüyle bakılıyor. Yapılacak en iyi hareket alternatif düşünmeden tütün ve tütün mamullerini tamamen bırakmak. Unutmayın, tüm olay sizde bitiyor. Kararlı olun ve kendinize zarar veren bu tarz ürünler kullanmayın. Sağlıkla kalın.

Reçetesiz Yaşam

FDA tarafından ilan edilen kısıtlamalar

ABD tarafından Elektronik Sigara üzerine alınan önlemler

Elektronik sigara kullanımının toplum sağlığı üzerine etkileri

West Virginia Üniversitesi tarafından yayınlanan araştırma

Elektronik Sigara kullanımının kardiyovasküler sistem üzerine etkileri

Radiology tarafından yayınlanan araştırma

ScienceDirect tarafından yayınlanan makale

Elektronik Sigara kullanımının DNA hasarına sebep olduğuna ilişkin araştırma

Solunum sistemiz üzerine etkileri

Elektronik Sigara kullanımının ABD hükümeti tarafından yasaklanma planı

Elektronik sigara kullanımının doğurganlık üzerine olumsuz etkileri