Kendi Leke Sökücünüzü Yapmak İster Misiniz? Üstelik Hem Doğal Hem de Anti-Bakteriyel… Günlük Yaşantımız İçerisinde Hidrojen Peroksit Nerelerde Kullanılabilir Bir Göz Atalım.
Küçüklüğünüzü hatırlayın. Dışarda oyun oynarken düşüp dizinizi yaraladığınızda annelerimiz hemen oksijenli su sürüp yaranın mikrop kapmasını önlemeye çalışırdı. Hemen her evde bulunan ve halk arasında oksijenli su diye tabir edilen maddenin bilimsel adı hidrojen peroksittir. Bu yazımızda hidrojen peroksitin ne olduğundan ve kullanım alanlarından bahsedeceğiz.
Öncelikle hidrojen peroksit nedir bunu açıklayalım. Hidrojen peroksit, çoğunlukla yaraların iyileştirilmesinde kullanılan topikal bir antiseptiktir. H2O2 olarak da bilinir. Görüldüğü gibi suyun diğer adı olan H2O dan bir oksijen fazlası vardır. Belki de bu yüzden halk arasında oksijenli su olarak tabir edilmektedir.
Oksijenli su diye de bilinen H2O2, oksijenler arasında tekli bağ bulunan kararsız bir inorganik bileşiktir. Açık ortamda oksijenini kaybederek normal suya dönüşür. Ağırlıklı olarak ağartma işlemlerinde kullanılan H2O2 patojenleri öldürme özelliğinden dolayı dezenfektan olarak da kullanılmaktadır. Ayrıca havanın içinde düşük konsantrasyonlarda olsa da doğal olarak bulunur.
Hidrojen peroksit, yüksek konsantrasyonlarda özellikle tekstil endüstrisinde ağartma amacıyla kullanılmaktadır. Örneğin kullandığımız pamuğun bembeyaz olmasını sağlayan madde hidrojen peroksittir. Bunun dışında kuaförlerde özellikle saç açma amacıyla kullanılmaktadır. Yine yüksek konsantrasyonları roket yakıtlarında kullanılmaktadır. Hidrojen peroksitin kullanım amacına göre konsantrasyonu değişiklik gösterir. Örneğin evimizde, ecza dolabımızda dahi bulunabilen oksijenli su, sadece %3’lük bir çözeltidir. Kuaförlerde saç açma maksadıyla kullanılan hidrojen peroksit ise %6-9 arasında bir çözeltidir. Daha yüksek konsantrasyonlar ise tamamen endüstriyel amaçlarla kullanılmakta olup kesinlikle evde bulundurulmamalıdır. Yüksek konsantrasyonlarda insan için zararlı olabilmektedir.
Hidrojen peroksit, oksitleyici özelliği sayesinde doğal bir temizleyici olarak da kullanılabilmektedir.
Hidrojen peroksitin bilinçsiz kullanılmaması konusunda uyarımızı yaptıktan sonra şimdi de günlük yaşamda kullanım alanları ve faydalarını inceleyelim.
Hidrojen Peroksit doğal bir dezenfektandır.
Mikropları öldürerek yaraların çabuk iyileşmesini destekler. Yara veya sıyrıklara uygulandığında saldığı oksijen sayesinde köpürerek yarayı temizler. Aynı zamanda böcek ısırıkları ve yanıklara karşı da faydalıdır. Journal of Pharmaceutical Sciences and Research dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre hidrojen peroksit, pamukçuk ve uçukların tedavisinde de etkili sonuçlar vermiştir. Uçuk ve pamukçukların giderilmesine yardımcı olması için hidrojen peroksiti suyla 1’e 1 oranda karıştırmak gerekiyor. Günde 1 ila 3 defa arasında pamuklu çubukla karışımı uygulamak etkili oluyor.
Hidrojen peroksit diş beyazlatmada etkili bir yöntemdir.
Diş beyazlatmaya yardımcı olması sebebiyle, diş pastaları ve ağız çalkalama sıvılarında kullanılmaktadır. Eğer siz de evde dişlerinizi beyazlatmak için hidrojen peroksit kullanmak isterseniz aynı şekilde yarı yarıya suyla seyreltin. Daha sonra elde ettiğiniz karışımla 30 saniye boyunca ağzınızı gargara yapın ve tükürün. Karışımı yutmayın.
Peki hidrojen peroksit ile ağız çalkalamak güvenli mi? 2018 yılında Brezilya’da yapılan bir araştırma bu konu üzerinde çalışmalar yaptı. Araştırmada %10’luk bir hidrojen peroksit çözeltisi kullanıldı ve diş beyazlatma üzerine etkileri incelendi. Araştırmanın sonuçlarına göre hidrojen peroksitin diş beyazlatma etkisi 14 gün sonunda maksimum seviyeye ulaştı. Bu süre zarfında tek şikayet hafif diş hassasiyeti olduğu yönündeydi. Bunun dışında kullanıcılar arasında herhangi bir yan etki tespit edilmedi.
Hidrojen peroksit doğal bir çamaşır beyazlatıcısıdır.
Ağartma ve koku giderme özelliklerine sahiptir. Ayrıca lekelere karşı da etkilidir. Etkilerini görmek için beyaz çamaşırlarınızı yıkarken makinenizin deterjan gözüne bir fincan Hidrojen Peroksit koymayı deneyin. Sonuçlarından memnun kalacaksınız.
Hidrojen peroksit yüzey temizleme amacıyla kullanılabilir.
Antimikrobiyal özelliği sayesinde yüzeyleri dezenfekte etmede kullanılabilir. Ayrıca ağartıcı özelliği nedeniyle banyoda, lavabolarda veya mutfak yüzeylerinde de kullanabilirsiniz. Parlatmak, beyazlatmak veya dezenfekte etmek istediğiniz herhangi bir yüzeyde hidrojen peroksiti güvenle kullanabilirsiniz.
Hidrojen peroksit ve suyu bir sprey şişesinde karıştırarak kendi leke sökücünüzü yaratabilirsiniz. Yaptığınız karışım lekeleri sökerken aynı zamanda küf ve bakterilere karşı da etkili olacaktır.
Bazı yerlerde sirke ve hidrojen peroksitin karıştırılarak leke sökücü sprey oluşturulabileceğine dair şeyler duymuş olabilirsiniz. Fakat bu karışım tavsiye edilmez. Bu karışım cildinizi, gözlerinizi veya solunum sisteminizi tahriş edebilir. Eğer güvenli bir leke sökücü isterseniz yalnızca suyla karıştırmanız yeterli olacaktır.
Hidrojen peroksit, saç rengini açmada ve parlatmada kullanılan yöntemlerdendir.
Eğer saçlarınızda bu uygulamayı yapmak isterseniz yine yarı yarıya suyla seyreltip sprey şişesine koyabilirsiniz. Daha sonra yaptığınız karışımı nemli saçlarınıza uygulayabilirsiniz. Fakat tüm saçlarınıza uygulamadan önce küçük bir bölgede test etmenizi öneririz. Çünkü bazı kişilerde şişkinlik ve tahriş gibi yan etkileri olabilmektedir.
Hidrojen peroksitin günlük kullanımından bahsettikten sonra bazı dikkat etmeniz gereken hususlardan bahsedeceğiz.
Öncelikle hidrojen peroksit uygun şekilde kullanıldığında zararsızdır. H2O2, doktor tavsiyesi veya kontrolünde olmadıkça asla yutulmamalıdır.
H2O2 yanıcı değildir. Fakat organik maddelerle temas ettiğinde kendiliğinden yanmaya sebep verebilir.
H2O2 yaraların üzerinde mikrop öldürücü etkisi sayesinde faydalıdır. Fakat uygulama sadece ilgili yüzeye yapılmalıdır. Çünkü cildinizin sağlıklı kısımlarına zarar verebilir. Özellikle kızarıklık veya döküntü oluşturabilir. Bu nedenle yaranın üzerine uygularken dikkat edilmelidir.
H202 yüksek konsantrasyonlarda zehirli olabilir. Tekrar hatırlatmakta fayda var. Eczanelerden aldığımız H2O2 sadece %3’lük bir çözeltidir. %10 ve üzerindeki çözeltiler endüstriyel amaçlara yöneliktir ve gündelik yaşamda kullanılmaması gerekir.
Journal of Pharmaceutical Sciences and Research tarafından yayınlanan araştırma
